Tolkien.ge

ტურინის ბავშვობა

ჰურინი იყო ჰუორის უფროსი ძმა. ბავშვობისას მათი დასახლება ორკებმა დაარბიეს. დიდი ულმოს დახმარებით ისინი გადაარჩინეს და გონდოლინში ჩაიყვანეს არწივებმა. გონდოლინში ძმები გაეცნენ ელფურ კულტურას. მაგრამ მოვიდა რა მათი წასვლის ჟამი, დადეს პირობა, რომ შინ არ გათქვამდნენ გონდოლინის შიდა ცხოვრების წვრილმანებს და მის ადგილმდებარეობას.
დაბრუნების შემდეგ ჰურინი დაქორწინდა მორვენზე. მათ ეყოლათ ვაჟი ტურინი და ქალიშვილი ურვენი. ტურინის მიმართ მშობლების სიყვარული შესამჩნევად იკლებდა წლების განმავლობაში და მათი ზრუნვა ურვენს უფრო ხვდებოდა. უბედურება დატრიალდა, როდესაც ურვენი, იგივე ლალაითი მოულოდნელად გარდაიცვალა ბოროტი ნიავის გამო, რომელიც ანგბანდიდან მოდიოდა და სიკვდილს თესავდა.
ჰურინი შინ თითქმის არ იყო, უფრო მეტად იბრძოდა და მოგზაურობდა. მთელ იმედს იგი თავის მეგობარზე, სადორზე ამყარებდა. სადორს ტურინი ძალიან დაუახლოვდა. ბევრი რამ სწორედ მისგან ისწავლა, მიუხედავად იმისა, რომ მისთვის კარგი მაგალითი იქნებოდა დედა - რომ არა მორვენის ცივი ხასიათი. იგი ხშირად მალავდა თავის ემოციებს.
მტერმა იმატა და ჰურინმა საბოლოოდ დატოვა სახლი - წინ იყო დიდი ბრძოლა, რომელსაც ეწოდა ”უთვალავი ცრემლის ბრძოლა”.

უთვალავი ცრემლის ბრძოლა

დორ-ლომინი ჰურინმა და მისმა ძმამ დატოვეს მძლავრი არმიით. მათ შეურთდნენ გონდოლინის ჯარები. მათი გზა ანფაუგლითისკენ მიდიოდა. იქ კი მათ ტურგონი, ფინგონის ძმა ელოდებოდა.
ბრძოლა უფრო ადრე დაიწყო, ვიდრე დაგეგმილი იყო, იმის გამო, რომ მორგოთმა მოულოდნელად გამოუშვა თავისი ჯარი. მოწინააღმდეგეებმა დიდი ბოღმა გამოიწვიეს, რადგან ყველას თვალწინ მოკლეს ელფი გელმირი. გელმირის ძმამ, გვინდორმა, რომელიც ჯართან ერთად იმყოფებოდა, ასევე გამოიწვია ისინი ბრძოლაში.
ბრძოლა ისეთი მძიმე იყო, რომ ჯარები მიუახლოვდნენ ანგბანდის კარიბჭეს, მაგრამ გვინდორი დაჭერილი იქნა. ფინგონის ჯარს მტერმა უკან დაახევინა და აქ დაიწყო ”უთვალავი ცრემლის ბრძოლა”.
ძმის დასახმარებლად მოვიდა ტურგონი. ამ ბრძოლაში ერთმანეთს შეხვდნენ ფინგონი, ჰურინი, ჰუორი და ტურგონი. მაგრამ ორკებმა, გოთმოგის მეთაურობით დაამარცხეს მათი რაზმები. ფინგონი გოთმოგს ჩაუვარდა, ტურგონი კი, ჰუორის რჩევით, გაიქცა. ჰუორი გმირულად დაიღუპა, ხოლო ჰურინი ცოცხლად შეიპყრეს და ანგბანდში შეამწყვდიეს.

ჰურინისა და მორგოთის საუბარი

უთვალავი ცრემლის ბრძოლის შესახებ დორ-ლომინში უცნობი იყო. ჰურინი შეიპყრო მორგოთმა, რომელსაც აინტერესებდა, სად მდებარეობს დამალული გონდოლინი. მაგრამ ჰურინმა მას არაფერი უთხრა, წამებისა და მუქარის მიუხედავად.
ამიტომაც მორგოთმა ჰურინი აიყვანა ჰაუდჰ-ენ-ნირნაეთზე, რომელიც იყო დაცემული მეომრების სხეულებისგან აშენებული ყორღანი. მორგოთმა ვერც იქ გადაარწმუნა ჰურინი, ამიტომაც დაწყევლა იგი და მისი მოდგმა - ”ჩემი ფიქრების აჩრდილი მოედება მას, სადაც არ უნდა იყოს”.
ჰურინი არც ამ მუქარამ შეაშინა, ამიტომაც მორგოთმა იგი სამუდამოდ მიაჯაჭვა თანგოროდრიმის მაღალ წერტილზე მდგარ სავარძელზე. (იხილეთ ილუსტრაცია მასზე დაწკაპუნებით). აქედან ჰურინს მუდმივად უნდა ედევნა თვალყური მორგოთის წყევლის ასრულებისათვის და თავად უნდა გამხდარიყო ბელერიანდში დატრიალებული ყველა ამბის მომსწრე.

ტურინის გამგზავრება

ჰადორის სახლის აოხრებისა და ჰურინის დაპყრობის შემდეგ მორგოთმა დორ-ლომინი დასავლეთელებს გადასცა. მიუხედავად ამისა, ისინი ვერ ეხებოდნენ მორვენის საცხოვრებელს. ამ უკანასკნელმა ჰურინის წასვლის წინ ქმრის სიტყვები მოისმინა, საიდანაც ჩანდა, რომ ჰურინი მას თავისუფლებას ანიჭებს და არ სურს, რომ მორვენი ელოდოს მას. მიუხედავად ამისა, მორვენმა დაპირება არ აასრულა და კვლავ მის მოლოდინში იყო. ამასთან, დასავლეთელების შემოსევის შიშით, მან ტურინი დაარწმუნა გამგზავრების აუცილებლობაში. ამიტომაც ბიჭუნა გაემგზავრა დორიათში (ბელერიანდი), ელფებთან.
საიდუმლო გზით გეთრონმა და გრითნირმა, ჰურინის ძველმა მსახურებმა იგი გაიყვანეს აჩრდილოვან მთებში და მიიყვანეს ბელერიანდში, თინგოლისა და მელიანის სამეფოში, სადაც ეს ორი, ბელეგ მძლავრმშვილდთან ერთად ზრუნავდა ტურინზე.
ელფებთან გაზრდილი ტურინი თავად დაემსგავსა ელფებს - საუბრით, ქცევით და იერით. ამასობაში მორვენი ზრდიდა ქალიშვილს, ნიენორს.
ტურინს სურდა დედის ნახვა, მაგრამ მორვენი სთხოვდა მას დარჩენას და გამოუგზავნა მამის მუზარადი, თელქარის მიერ გამოჭედილი, დრაკონის იერით.

ტურინი დორიათში

მცირე დროის განმავლობაში ტურინის დორიათში ცხოვრება მშვიდი იყო. იგი დაუმეგობრდა ტყის ელფების ასულ ნელასს, რომელიც მას თვალს ადევნებდა.
ბელეგისგან ტურინმა ბევრი რამ აითვისა. იგი ბედნიერი იყო. მაგრამ 17 წლის რომ იყო, დედისგან არაფერი გაუგია ახალი. ყველგან გავრცელდა ამბები მორგოთის ძალის გაძლიერებაზე. ამიტომაც ტურინმა სთხოვა თინგოლს შინ გაშვება. მაგრამ დორიათის მბრძანებელმა უარი უთხრა.
სამი წლის განმავლობაში ტურინი ებრძოდა ორკებს, შემდეგ კი დაბრუნდა მენეგროთში. იქ მას შეხვდა საეროსი, მამაცი, მაგრამ მეტად ამაყი გმირი, რომელიც ზევიდან უყურებდა ყველა ადამიანს. საეროსმა დამცინავი ტონით ახსენა დორ-ლომინის ქალები, რის გამოც განრისხებულმა ტურინმა მას სახეში ესროლა თასი.
მეორე დილით საეროსი ტურინს ტყეში გაჰყვა და სურდა მისი მოკვლა, მაგრამ ტურინი ყველანაირად ცდილობდა მის თავიდან აცილებას და არ სურდა ბრძოლა. მოულოდნელად საეროსი თავად დაიღუპა, გადმოვარდა რა კლდიდან. ბევრმა ელფმა დაინახა ეს, მაგრამ არასწორად გადმოსცა ისტორია თინგოლის სასამართლოზე.
შეშინებულმა ტურინმა დატოვა იქაურობა. მაგრამ სასამართლოზე თინგოლმა გაამართლა იგი - ვინაიდან ნელასმა, რომელიც ტყეში იმალებოდა, ყველაფერი უამბო მას. მიუხედავად იმისა, რომ ტურინი წასული იყო, ბელეგს დაევალა მისი მოძებნა და თინგოლის პატიების შესახებ ცნობა.

ტურინი განდევნილებთან

ტურინმა დატოვა დორიათი, იმ ფიქრით, რომ იგი ბოროტმოქმედი იყო. ბრეთილთან ახლოს, ტეიგლინის ტყეში მას ყაჩაღები შეხვდნენ - ჰადორის სახლიდან განდევნილები. ტურინი შეუერთდა მათ და ამიერიდან თავს ნეითანს (მცდარს) უწოდებდა.
ორი ყაჩაღი, ფორვეგი და მისი ძმა ანდროგი ერთ დღეს გაქრნენ. მოგვიანებით, ტყეში ტურინმა შენიშნა შეშინებული ქალი, რომელსაც ვიღაც მისდევდა. ტურინმა დაჭრა ეს ადამიანი და აღმოაჩინა, რომ ეს ფორვეგია. შეშინებული ანდროგი უყურებდა ამას და როდესაც ტურინმა ჰკითხა, რატომ დასდევდნენ ამ ქალს, მან მიუგო, ”ჩვენ არ ვცნობთ კანონს, კანონი მხოლოდ ჩვენი სურვილებია”. მაგრამ ტურინმა გაანთავისუფლა ქალი.
ბანაკში ანდროგმა მოუყვა ყველას ტურინის საქციელის შესახებ, მაგრამ არავინ გაბედა მის აზროვნებასთან შეჭიდება და ყველამ ტურინი თავის მეთაურად აირჩია.
ბელეგი ზუსტად ერთი წლის განმავლობაში უშედეგოდ ეძებდა ტურინს. მხოლოდ ერთი წლის შემდეგ მოისმინა მან მაღალ და დიად ადამიანზე, რომელმაც დაიხსნა უცნობი ქალი ყაჩაღებისგან. ტურინის ძიებისას მას მიზნისგან ერთი ნაბიჯი აშორებდა, მაგრამ ტურინიც კარგად ხვდებოდა, რომ მას ეძებენ და კვალსაც აქრობდა.
მორგოთის ძალაუფლება იზრდებოდა. ორკები ყველაფერს მოედნენ. ერთხელ ტურინი და ყაჩაღი ორლეგი აღმოაჩინეს და განდევნეს შორს. ორლეგი დაიპყრეს, მაგრამ ტურინი გაიქცა და დაუბრუნდა ყაჩაღებს.
დაბრუნებისას მან იქ ბელეგი აღმოაჩინა. ტურინს გაუხარდა მისი ნახვა, მაგრამ დორიათში დაბრუნების სურვილი არ ჰქონდა, მიუხედავად პატიებისა.
დამძიმებული გულით ბელეგი დაბრუნდა მენეგროთში და იქ ამცნო ტურინის ამბები. მელიანმა ძველი კეთილგანწყობის ნიშნად ტურინს გაუგზავნა ლემბასის, ელფური სამგზავრო პურის ნაჭერი, რომელიც დიდ საჩუქრად ითვლებოდა.

ჯუჯა მიმი

ბელეგის წასვლის შემდეგ ბანაკმა გადაინაცვლა სირიონის ველზე, სადაც ყაჩაღებმა შეიპყრეს ჯუჯა მიმი. მიმი გამოირჩეოდა სხვა ჯუჯებისგან იმით, რომ მისი მონაპოვარი სიმდიდრე უკანონო იყო - იგი, ისევე როგორც ტურინის თანმხლები ხალხი, იპარავდა სხვების კუთვნილ ძვირფასეულობას.
ტურინმა მას სიცოცხლე უსაჩუქრა, პასუხად მიმმა მათ დაუთმო თავისი სახლი-გამოქვაბული. მიუხედავად ამისა, ღამით იგი ბანაკში დაბმული დარჩა. მთელი შემდგომი დღე ისინი მგზავრობდნენ მისი სახლისკენ. მაგრამ იქ მისულებმა, აღმოაჩინეს, რომ მიმის შვილი, კჰიმი, ანდროგის ისრით დაჭრილი დაიღუპა.
განრისხებულმა მიმმა დასწყევლა ანდროგი და შეჰპირდა, რომ თუკი იგი გამოიყენებს ამ ისარს, თავად დაიღუპება მისგან. ანდროგი იძულებული გახდა, გაეტეხა მშვილდი.
გარკვეული დროის განმავლობაში ყაჩაღები კარგად ცხოვრობდნენ ბარ-ენ-დანვედში, მიმის სახლში. მათ შეისწავლეს იგი, მაგრამ ანდროგმა აღმოაჩინა საიდუმლო კიბეც, რომელზეც არავის უამბო.
ზამთრის დადგომისას აღმონდა, რომ მათ საკვები აღარ აქვთ. აი მაშინ გამოჩნდა ბელეგი, რომელმაც მოიტანა ჰადორის მუზარადი და ლემბასი, რომელიც ყველას დაანაყრებდა. ამიერიდან ტურინი და ბელეგი გაერთიანდნენ.

მშვილდისა და მუზარადის ქვეყანა

ბელეგის ჰურინის ბანაკთან შეერთება და მუზარადის დაბრუნება პატრონის ხელში დიდი ცვლილებების მანიშნებელი იყო. ამასობაში ორკების ურდოები გაძლიერდნენ. მთელ სირიონს მოედო შიში. მორგოთმაც შეიტყო ტურინის ადგილმდებარეობის შესახებ და მას იგივე ბედს უმზადებდა, რაც ჰურინს.
მცირე დროის განმავლობაში ტურინმა მოიგერია ორკები, მაგრამ ბელეგი გრძნობდა, რომ საშიშროება დიდია. ხოლო მიმის წყევლა, რომელიც მან ანდროგს დაადო, თავს იჩენდა - ერთხელ ბრძოლის დროს ანდროგმა ისარი გაისროლა, მაგრამ მას თავად მოხვდა ორკის მოწამლული ისარი. ბელეგის დახმარებით იგი განიკურნა, მაგრამ მიმმა გულში ზიზღი დაიტოვა, ამიტომაც ოცნებობდა ბელეგის განადგურებაზე.
მიმი ორკებთან მივიდა და შესთავაზა გაცვლა - იგი მათ ტურინის სამალავს უჩვენებდა, ორკები კი მას დაუბრუნებდნენ გამოქვაბულს. ისინი დათანხმდნენ.
ორკები მოადგნენ ტურინის თავშესაფარს და სწორედ მაშინ გაუმხილა ანდროგმა ტურინს საიდუმლო კიბის ამბავი. მაგრამ კიბესთან მდებარე გასასვლელთან მათ ორკები დახვდნენ. ანდროგი კვლავ სასიკვდილოდ დაჭრეს, მოწამლული ისრით. ბელეგი დაბმული იქნა მწვერვალზე, ხოლო ტურინი ცოცხლად შეიპყრეს.
როდესაც ყველაფერმა ჩაიარა, მიმმა თავის სახლში შეაღწია, მაგრამ ანდროგმა, რომელიც ჯერ კიდევ ცოცხალი იყო, დანა ჩაარტყა. შეშინებული და დაჭრილი მიმი გაიქცა. უკანასკნელი ძალებით ანდროგმა გაათავისუფლა ბელეგი და მოკვდა.

ბელეგის დაღუპვა

რადგან ბელეგმა ვერ იპოვა ტურინი დაღუპულებში, მან დაიწყო ორკების ძიება. გზად მან იპოვა ელფი, დასუსტებული და დაღლილი. ეს აღმოჩნდა გვინდორი, რომელიც გადარჩა ანგბანდის ბრძოლაში.
ბელეგმა გაამხნევა გვინდორი და ორივემ მოძებნა ორკთა ბანაკი. ბელეგმა შეუმჩნევლად მოკლა თავისი მშვილდით ყველა მცველი და გაათავისუფლა ტურინი.
მან შეუხსნა ტურინს ხელები და ფეხები ხმლით, რომელსაც ანგლაჰელი ეწოდებოდა, მაგრამ უბედურება დატრიალდა - ხმალი გაუვარდა და დაჭრა ტურინის ფეხი. დაღლილმა და ნახევრად უგონოდ მყოფმა ტურინმა ვერ იცნო ბელეგი და იმავე ხმლით მოკლა იგი. მოგვიანებით იგი ყველაფერს მიხვდა და შეშინებული იდგა.
ამასობაში ამინდი თითქოს შეიშალა - ჭექა და წვიმა დაატყდა ორკებს და ისინი გაიქცნენ, თანაც, დარწმუნებულები, რომ ტურინი გაექცათ (სინამდვილეში იგი ბანაკთან ახლოს იყო).
გვინდორმა და ტურინმა დაასაფლავეს ბელეგი, რის შემდეგაც გვინდორმა ტურინს შესთავაზა თავისთან, მშობლიურ ნარგოთრონდში წასვლა.